Aanvragen van kwalitatief urineonderzoek in Zorgdomein

 

Kwalitatief urineonderzoek

De twee voornaamste klinische indicaties om een urine onderzoek aan te vragen zijn vermoeden van een urineweginfectie of verdenking van nierschade.


Urineweginfectie

Als de teststrook negatief is voor de parameters nitriet, leukocyten, hemoglobine en/of eiwit dan kan een urineweg infectie uitgesloten worden (zie ook NTvG 2016;160:D101V). Als de teststrook wel positief wordt voor deze parameters is vervolgonderzoek met behulp van de microscoop geïndiceerd.


Microscopisch onderzoek urinesediment

De te beoordelen bestanddelen van het urinesediment zijn te onderscheiden in bacteriën, rode en witte bloedcellen en cilinders. Met name bloedcellen en cilinders zijn instabiel in urine en vervormen na enige tijd. Daarom moet het urinesediment binnen een 1 uur na productie/mictie beoordeeld worden.

Om het urinesediment op tijd te kunnen beoordelen dient de mictie plaats te vinden op de bloedafnamepoli in een ziekenhuislocatie. De ziekenhuislocaties zijn

  • Alrijne Ziekenhuis
  • Leiden
  • Leiderdorp
  • Alphen a/d Rijn
  • Spaarne Gasthuis; locaties Haarlem-Noord, Haarlem-Zuid en Hoofddorp

Vermeld altijd een vraagstelling bij de aanvraag sediment.


Microscopisch onderzoek naar dysmorfe erytrocyten en/of cilinders in het urinesediment

Het microscopisch onderzoek naar dysmorfe erytrocyten en/of cilinders is specialistisch onderzoek en vereist eveneens verse urine. (LTA Chronische Nierschade Huisarts & Wetenschap 52(12) november 2009 pg 586-597). Dit specialistische onderzoek wordt alleen op afspraak* met het laboratorium uitgevoerd bij één van de volgende ziekenhuislocaties:

  • Alrijne Zorggroep, locatie Leiderdorp, tel.nr.: 071 - 582 8346  
  • Spaarne Gasthuis, locatie Hoofddorp/Haarlem, tel.nr.: 023 - 224 8283

Bij een microscopische hematurie kan onderzoek plaatsvinden naar dysmorfe erytrocyten om onderscheid te kunnen maken tussen een  nefrologische en een urologische oorzaak; de bevinding >40% dysmorfe erytrocyten sluit een urologische oorzaak vrijwel uit. Een percentage van meer dan 40% dysmorfe erytrocyten is een sterke aanwijzing voor een glomerulaire oorzaak en is verwijzing naar een nefroloog geïndiceerd.



Aanvragen via Zorgdomein

De bepalingen Dysmorfe erytrocyten en celcilinders in urine zijn aangemaakt en aanvraagbaar in ZorgDomein. Men hoeft dus niet meer aan te vragen via de bepaling ‘afwijkende aanvraag urine’ zoals voorheen het geval was. Ook bij een order vanuit ZD moet uiteraard eerst een telefonische afspraak gemaakt te worden.

Er zijn 2 bepalingen in Zorgdomein aanwezig in de schermlocaties Leiderdorp, Leiden en Kennemerland. De bepalingen zijn ‘dysmorfe erythrocyten’ en ‘celcilinders in urine’.

In Amsterdam zijn de bepalingen niet aanvraagbaar, aanvragers krijgen dan de volgende tekst te zien:

Door de aanvrager is de bepaling celcilinders aangevraagd. Deze is voor de regio Amsterdam niet bij Atalmedial aanvraagbaar. Verwijs de patiënt terug naar de aanvrager om voor deze bepaling contact op te nemen met één van de Amsterdamse ziekenhuizen.

Vanaf medio 2018 verwachten wij deze dienst ook aan te kunnen bieden op de locatie van ons nieuwe Centrale Laboratorium te Amsterdam.

Maart 2018

Reni Rotteveel
Jurgen Kooren